De Wet DBA heeft de afgelopen jaren een steeds grotere invloed gekregen op de bouwsector. Waar de inzet van zzp’ers lange tijd een vast onderdeel was van de arbeidsmarkt, is de manier waarop bedrijven hiermee omgaan ingrijpend veranderd. In deze blog leggen wij uit wat de Wet DBA inhoudt, wat de gevolgen zijn voor opdrachtgevers en zelfstandigen, en hoe Bouw & Beter bewust heeft gekozen voor een DBA-proof werkwijze.
Handhaving van de Wet DBA: van transitiejaar naar volledige controle
In de bouw wordt traditioneel veel gewerkt met zzp’ers. Dit bood flexibiliteit in een sector die sterk afhankelijk is van pieken en dalen in werk. In 2025 is de Belastingdienst gestart met het actief handhaven van de Wet DBA in een zogenoemd transitiejaar. In deze fase lag de nadruk vooral op waarschuwingen en correcties. Alleen in schrijnende situaties werden boetes opgelegd en naheffingen bleven grotendeels uit.
Vanaf 2026 is deze situatie veranderd. De Belastingdienst heeft aangekondigd dat de Wet DBA volledig moet worden nageleefd en dat er streng wordt gecontroleerd op schijnzelfstandigheid. Dit betekent dat zowel opdrachtgevers als zzp’ers te maken kunnen krijgen met handhaving, boetes en naheffingen wanneer niet aan de wet wordt voldaan.
Wat houdt de Wet DBA precies in?
De Wet DBA (Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties) is bedoeld om schijnzelfstandigheid tegen te gaan. De kern van de wet is het onderscheid tussen zelfstandig ondernemerschap en een dienstbetrekking.
Belangrijke beoordelingscriteria zijn onder andere:
- De mate van gezag en aansturing door de opdrachtgever
- De verplichting om persoonlijk arbeid te verrichten
- De mate van ondernemersrisico voor de zzp’er
- De structurele inbedding van het werk binnen de organisatie
- De mate van kennis en kundigheid die de zzp'er toevoegt aan de organisatie
Wanneer in de praktijk sprake is van een dienstbetrekking, kan de Belastingdienst dit aanmerken als schijnzelfstandigheid. De gevolgen hiervan kunnen groot zijn. Voor opdrachtgevers kan dit leiden tot naheffingen van loonheffingen en boetes. Voor zzp’ers kan dit betekenen dat zij hun fiscale voordelen verliezen en mogelijk worden aangemerkt als werknemer.

De impact van de Wet DBA op de bouwsector
De aangescherpte handhaving heeft een duidelijke impact op de bouwsector. Veel bedrijven durven het risico niet langer te nemen om zzp’ers in te zetten, waardoor zij capaciteit verliezen en minder projecten kunnen aannemen. Tegelijkertijd worden zelfstandigen geconfronteerd met een lastige keuze: terug in loondienst of doorgaan als zzp’er met fiscale risico's.
Voor arbeidsmigranten die als zelfstandige in Nederland werkten, leidt dit in sommige gevallen tot vertrek naar het land van herkomst. Hierdoor neemt de beschikbare capaciteit in de bouw verder af. Door stijgende loonkosten en afnemende flexibiliteit lopen de prijzen in de bouw op.
Daarnaast ontstaat er een oneerlijk speelveld. Er zullen altijd bedrijven zijn die proberen de regels te omzeilen en blijven werken met zzp’ers, terwijl andere bedrijven bewust kiezen voor naleving van de wet. Bedrijven die zich aan de regels houden, kunnen hierdoor worden geconfronteerd met concurrentie op prijs en flexibiliteit van partijen die dat risico wel nemen.
Hoe maak je jezelf als bedrijf DBA-proof?
Binnen de huidige wetgeving brengt het inzetten van zzp’ers vrijwel altijd een risico op schijnzelfstandigheid met zich mee. Ook het werken met raamovereenkomsten of aanneemsommen biedt geen volledige zekerheid. De praktijk en de feitelijke uitvoering van het werk blijven doorslaggevend.
De enige manier om volledig te voldoen aan de Wet DBA is het werken met personeel in loondienst. Dit betekent echter niet dat het risico volledig verdwijnt; het verschuift. Bij het in dienst nemen van medewerkers krijgen bedrijven te maken met andere wetten en verplichtingen, zoals arbeidsrecht, cao-afspraken, loondoorbetaling bij ziekte en arboverplichtingen.

Bouw & Beter: bewust DBA-proof ondernemen
Bouw & Beter heeft er bewust voor gekozen om uitsluitend te werken met werknemers in loondienst. Deze keuze vraagt om een andere manier van ondernemen en brengt verantwoordelijkheden met zich mee, maar sluit aan bij hoe wij als bedrijf willen werken.
Wij investeren in vaste medewerkers die meegroeien met de organisatie en de kans krijgen om zich te ontwikkelen. Dit zorgt voor continuïteit, kwaliteit en betrokkenheid op de werkvloer. Tegelijkertijd kunnen wij op een integere manier verantwoorden hoe wij onze werkzaamheden uitvoeren, zonder risico op schijnzelfstandigheid.
Voor grotere aannemers biedt dit duidelijke voordelen. Bouw & Beter is een betrouwbare partner die capaciteit kan leveren zonder dat er risico’s ontstaan rondom de Wet DBA en de WKA (Wet ketenaansprakelijkheid). Wij bieden flexibiliteit binnen een juridisch en fiscaal verantwoorde structuur, waardoor aannemers hun projecten kunnen uitvoeren zonder hun eigen personeelsbestand uit te breiden of risico’s te nemen.
Betrouwbare samenwerking in een veranderende sector
De bouwsector staat voor grote uitdagingen. Wet- en regelgeving, personeelstekorten en stijgende kosten vragen om duidelijke keuzes. Bouw & Beter kiest voor transparantie, naleving van de wet en duurzame samenwerkingen. Daarmee zijn wij een stabiele en DBA-proof partner voor aannemers die vooruit willen in een steeds complexere markt.